Πρωί. Φεύγεις για τη δουλειά και νιώθεις ενοχές που το αφήνεις.

Μεσημέρι. Τρως όρθια και νιώθεις ενοχές που δεν μαγείρεψες κάτι καλύτερο.

Απόγευμα. Του δίνεις το κινητό για δέκα λεπτά ησυχία. Ενοχές.

Θες ένα μικρό βήμα την ημέρα; Ξεκίνα τις «7 μικρές ανάσες».

Βράδυ. Φωνάζεις επειδή δεν λέει να κοιμηθεί. Και όταν επιτέλους κοιμάται, κάθεσαι στην άκρη του κρεβατιού και νιώθεις τις μεγαλύτερες ενοχές της μέρας.

Αν αυτή είναι μια συνηθισμένη μέρα για σένα, δεν είσαι κακή μητέρα. Είσαι μια μητέρα που προσπαθεί τόσο πολύ, που δεν βλέπει πια την προσπάθεια. Βλέπει μόνο τα κενά.

Από πού έρχονται

Οι ενοχές δεν γεννιούνται μέσα σου. Μαζεύονται.

Από τη φωτογραφία με το σπιτικό πρωινό σε σχήμα αρκουδάκι που είδες στο Instagram. Από τη φράση «εγώ στην ηλικία σου τα έκανα όλα μόνη μου». Από τη μαμά στην παιδική χαρά που φαίνεται να μη θυμώνει ποτέ. Από μια εικόνα μητέρας που κανείς δεν σου περιέγραψε, αλλά την ξέρεις απέξω: πάντα διαθέσιμη, πάντα ήρεμη, πάντα πρώτα το παιδί.

Αυτή η μητέρα δεν υπάρχει. Κι εσύ συγκρίνεσαι μαζί της κάθε μέρα.

Οι ενοχές δεν είναι πυξίδα

Λένε ότι οι ενοχές δείχνουν πως νοιάζεσαι. Εν μέρει ισχύει. Μια πυξίδα όμως που δείχνει «λάθος» προς κάθε κατεύθυνση δεν σε βοηθάει να βρεις δρόμο.

Αν νιώθεις ενοχές όταν δουλεύεις και ενοχές όταν μένεις σπίτι, το πρόβλημα δεν είναι η επιλογή σου. Είναι ότι δεν επιτρέπεις στον εαυτό σου κανένα «σωστό».

Την επόμενη φορά που θα τις νιώσεις, κάνε μια ερώτηση: έκανα κάτι που πλήγωσε το παιδί μου ή κάτι που δεν ταιριάζει στην εικόνα της τέλειας μητέρας; Τις περισσότερες φορές θα είναι το δεύτερο. Και για το δεύτερο δεν χρωστάς συγγνώμη σε κανέναν.

Όταν όντως έκανες λάθος

Φώναξες. Ήσουν απότομη. Δεν άκουσες τι σου έλεγε γιατί κοιτούσες το κινητό.

Συμβαίνει σε όλες. Και εδώ υπάρχει κάτι που αξίζει περισσότερο από χίλιες ενοχές: η επανόρθωση.

Κάθεσαι δίπλα του και λες:

«Συγγνώμη που φώναξα. Ήμουν κουρασμένη. Δεν φταις εσύ.»

Αυτό είναι όλο. Δεν χρειάζεται να τιμωρείς τον εαυτό σου όλο το βράδυ.

Το παιδί σου δεν χρειάζεται μια μητέρα που δεν κάνει ποτέ λάθος. Χρειάζεται μια μητέρα που του δείχνει τι κάνεις όταν κάνεις λάθος. Αυτό θα το κρατήσει για μια ζωή.

Ο χρόνος για σένα δεν είναι κλοπή

Οι πιο επίμονες ενοχές έρχονται όταν κάνεις κάτι για τον εαυτό σου. Ένας καφές με μια φίλη. Μια ώρα γυμναστήριο. Ένα μπάνιο χωρίς να χτυπάει κανείς την πόρτα.

Σαν να έκλεψες κάτι από το παιδί.

Δεν έκλεψες τίποτα. Μια μητέρα που δεν ξεκουράζεται ποτέ δεν είναι πιο αφοσιωμένη. Είναι πιο κοντά στο να λυγίσει. Και όταν λυγίσει, το πληρώνουν όλοι στο σπίτι.

Η ώρα που παίρνεις για σένα είναι ώρα που γυρνάς στο παιδί σου πιο ήρεμη. Δεν είναι πολυτέλεια. Είναι συντήρηση.

Αρκετά καλή

Ο παιδίατρος και ψυχαναλυτής Donald Winnicott μίλησε πριν από δεκαετίες για την «αρκετά καλή μητέρα». Όχι την τέλεια. Την αρκετά καλή.

Αυτή που είναι εκεί τις περισσότερες φορές. Που αγαπάει, που κουράζεται, που κάνει λάθη και τα διορθώνει. Που κάποιες εβδομάδες σερβίρει μακαρόνια για τρίτη φορά, και το παιδί είναι μια χαρά.

Αν διαβάζεις ένα άρθρο για τις ενοχές στις έντεκα το βράδυ, είσαι ήδη αρκετά καλή. Οι αδιάφορες μητέρες δεν ψάχνουν τέτοια άρθρα.

Απόψε

Πριν κοιμηθείς, μη μετρήσεις τι δεν έκανες σήμερα. Μέτρησε τρία πράγματα που έκανες. Μικρά. Του έδεσες τα κορδόνια. Γελάσατε με κάτι χαζό. Ήσουν εκεί.

Αυτά είναι η μέρα σου. Όχι τα κενά.

Κι αν οι ενοχές έχουν γίνει ένα βάρος που δεν φεύγει, που σε κρατάει ξύπνια και σου κόβει τη διάθεση για όλα, μίλα με τον γιατρό σου ή με έναν άνθρωπο που εμπιστεύεσαι. Δεν είναι αδυναμία. Είναι φροντίδα.