Ήταν μια απλή ερώτηση, σε ένα τραπέζι με καινούργια παρέα.

«Εσένα τι σου αρέσει να κάνεις;»

Άνοιξες το στόμα σου και δεν βγήκε τίποτα. Σκέφτηκες τον ύπνο. Το μπάνιο χωρίς διακοπή. Έναν ζεστό καφέ. Και κατάλαβες ότι αυτά δεν είναι πράγματα που σου αρέσουν. Είναι πράγματα που σου λείπουν.

Θες ένα μικρό βήμα την ημέρα; Ξεκίνα τις «7 μικρές ανάσες».

Γύρισες σπίτι και κάθισες στο κρεβάτι, προσπαθώντας να θυμηθείς ποια ήσουν πριν.

Δεν χάθηκε. Μπήκε σε αναμονή.

Τον πρώτο καιρό με ένα παιδί, όλη σου η ενέργεια πηγαίνει στην επιβίωση. Ο δικός του ύπνος, το δικό του φαγητό, η δική του υγεία. Ό,τι δεν είναι απαραίτητο μπαίνει στην άκρη.

Τα πινέλα, τα βιβλία, ο χορός, οι συναυλίες, οι μεγάλες βόλτες. Δεν τα πέταξες. Τα έβαλες σε ένα ντουλάπι για «όταν μεγαλώσει λίγο».

Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το «λίγο» δεν έχει ημερομηνία. Και όσο μένουν εκεί, τόσο πιο δύσκολα θυμάσαι ότι υπάρχουν.

Ξεκίνα από μια λίστα

Πάρε ένα χαρτί απόψε. Γράψε όλα όσα σου άρεσαν πριν από το παιδί. Μεγάλα και μικρά. Να τραγουδάς στο αυτοκίνητο. Να ψάχνεις παλιούς δίσκους. Να μαγειρεύεις κάτι καινούργιο την Κυριακή. Να κολυμπάς μέχρι τη σημαδούρα.

Μην κρίνεις αν είναι εφικτά τώρα. Απλώς γράψ' τα.

Και μόνο που θα τα δεις γραμμένα, θα θυμηθείς κάτι. Ότι αυτή η γυναίκα δεν έφυγε. Περιμένει.

Δεκαπέντε λεπτά, όχι τρεις ώρες

Δεν χρειάζεται να τα ξαναβρείς όλα αμέσως. Δεν έχεις χρόνο για ένα απόγευμα στο εργαστήρι κεραμικής. Έχεις ίσως δεκαπέντε λεπτά όταν κοιμάται.

Διάλεξε από τη λίστα ένα πράγμα που χωράει σε δεκαπέντε λεπτά. Δέκα σελίδες από ένα βιβλίο. Ένα σκίτσο. Ένα αγαπημένο τραγούδι στα ακουστικά, χωρίς να κάνεις τίποτα άλλο.

Τα δεκαπέντε λεπτά δεν θα αλλάξουν τη ζωή σου. Θα σου θυμίσουν όμως ότι έχεις μία.

Μετράνε και τα καινούργια

Κάποια πράγματα που σου άρεσαν μπορεί να μη σου αρέσουν πια. Τα ξενύχτια, ίσως. Ο θόρυβος. Και μπορεί να έχουν έρθει καινούργια. Οι πρωινές βόλτες με το καρότσι. Η ησυχία ενός βιβλίου αντί για ένα μπαρ.

Αυτό δεν είναι απώλεια. Είναι εξέλιξη. Η ερώτηση «τι μου αρέσει;» δεν έχει την ίδια απάντηση σε όλη σου τη ζωή.

Πες το δυνατά

Πες σε όσους ζουν μαζί σου τι ξαναβρίσκεις.

«Την Πέμπτη το απόγευμα θα πάω μία ώρα για κολύμπι. Τότε κρατάς εσύ το παιδί.»

Όταν το λες, γίνεται πραγματικό. Και όταν γίνεται πραγματικό, οι άλλοι σταματούν να το βλέπουν σαν χάρη και αρχίζουν να το βλέπουν σαν κομμάτι της εβδομάδας.

Την επόμενη φορά που θα σε ρωτήσουν

Μπορεί να μην έχεις ακόμα έτοιμη απάντηση. Μπορεί να πεις απλώς:

«Το ξαναψάχνω. Τελευταία ξαναπιάνω τα βιβλία.»

Και αυτή είναι μια πολύ καλή απάντηση. Σημαίνει ότι η γυναίκα που ήσουν άρχισε να σου ξαναμιλάει.